Isı pompaları, son yıllarda konut ısıtmasında fosil yakıtların yerini alabilecek en güçlü alternatiflerden biri olarak öne çıkıyor. Hava kaynaklı ısı pompaları, dış ortamdan aldığı ısıyı iç mekânlara aktararak yüksek verimlilik sunarken, karbon emisyonlarını da ciddi ölçüde düşürebiliyor. Avrupa ve ABD’de giderek yaygınlaşan ısı pompaları, özellikle ABD pazarını ele geçirmeye başlamış durumda. 

ABD’deki “Air-Conditioning, Heating, and Refrigeration Institute” (AHRI) tarafından yayımlanan son rapora göre, ABD’de ısı pompası satışları ile geleneksel klima satışları neredeyse eşitlenmiş durumda. Hatta geçen yılın eylül ayında ısı pompaları ilk kez aylık bazda standart klimalardan daha fazla satıldı. 2026’nın ilk dört ayına ait veriler ise bu eğilimin güçlenerek devam ettiğini gösteriyor. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla ısı pompası satışları yüzde 1 artarken, geleneksel klima satışları ise yüzde 8 geriledi. Bu da iki teknoloji arasındaki farkın hızla kapanmasına neden oldu.

Isı pompaları hem ısıtıyor hem soğutuyor

Isı pompaları temelde tersine çalışabilen bir klima sistemi olarak tanımlanabilir. Yaz aylarında içerideki sıcak havayı dışarı atarak ortamı serinletirken, kış aylarında ise dış ortamdan aldığı ısıyı içeri taşıyarak binayı ısıtıyor. Yani aynı cihaz, mevsime göre çalışma yönünü değiştirerek iki farklı görevi yerine getirebiliyor.

Bu sistemlerin en önemli avantajı ise yüksek enerji verimliliği. Çünkü ısı üretmek yerine mevcut ısıyı bir noktadan başka bir noktaya taşıdıkları için, doğal gaz veya diğer fosil yakıtlı ısıtma sistemlerine kıyasla çok daha az enerji harcıyorlar. Uzmanlar, ısı pompalarının geleneksel fosil yakıtlı sistemlerden iki ila dört kat daha verimli olabildiğini belirtiyor. Bu da hem enerji maliyetlerini düşürüyor hem de karbon emisyonlarının azaltılmasına katkı sağlıyor.

Eskiden daha çok ABD’nin güney eyaletleri gibi kışların nispeten ılık geçtiği bölgelerde tercih edilen ısı pompaları, son yıllarda yaşanan teknolojik gelişmeler sayesinde çok daha düşük sıcaklıklarda da verimli şekilde çalışabiliyor. Bu yüzden sert kış koşullarına sahip eyaletlerde bile yaygınlaşmaya başladılar. Nitekim ısı pompaları son dört yıldır ABD’de doğal gazlı fırınlardan da daha fazla satılıyor.

Teşvikler dönüşümü hızlandırıyor

Isı pompalarının hızla yaygınlaşmasının arkasında yalnızca teknolojik gelişmeler bulunmuyor. ABD’de birçok eyalet, belediye ve enerji şirketi de bu dönüşümü çeşitli teşviklerle destekliyor. Bazı bölgelerde tüketicilere doğrudan geri ödeme programları sunulurken, bazı eyaletlerde elektrikli sistemleri teşvik eden bina yönetmelikleri veya ısı pompası kullanan evlere yönelik avantajlı elektrik tarifeleri uygulanıyor.

Örneğin sert kışlarıyla bilinen Maine eyaleti, birkaç yıl önce belirli sayıda ısı pompası kurulmasını hedefleyen resmi bir program başlatmış ve bu hedefini beklenenden önce aşmayı başarmıştı. Federal hükümet de geçmişte bu cihazlar için çeşitli teşvikler sunuyordu. Ancak bu desteklerin önemli bir bölümü geçen yıl yürürlükten kaldırıldı. Buna rağmen eyalet bazındaki teşviklerin ve tüketicilerin enerji tasarrufuna yönelik ilgisinin sürmesi, satışların artmaya devam etmesini sağlıyor.

Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Dünya üzerinde bazı ülkelerin tarihlerinde önemli yol ayrımları bulunuyor ve birden fazla ülkenin çeşitli nedenlerle Kuzey / Güney, Doğu / Batı şeklinde ikiye bölündüğü biliniyor. Bunun en eski örneklerinden birisi ise Yemen. Ülkenin Kuzeyi, 19. ve 20. yüzyılların başlarında Osmanlı İmparatorluğu’nun bir parçasıyken Osmanlı’nın kontrol sağlamakta zorlandığı güney kısım ise İngiltere’nin sömürgelerinden birisiydi. Kuzey Yemen, 1948 yılında ABD tarafından resmen tanınarak Suudi Arabistan destekli bağımsız bir ülke oldu. Devir Soğuk Savaş devriydi ve bu dönemin gereği ABD’nin destek olduğu bir yapının tam karşısında da Sovyetler Birliği’nin (SSCB) destek olduğu bir başka yapıyı görmek birçok kişi için sıradan bir durumdu. Yemen’de durum tam olarak böyle oldu. Yemen’in kuzeyinde ABD destekli bir devlet bulunurken güneyinde ise Sovyetler Birliği destekli Güney Yemen Halk Demokratik Cumhuriyeti bulunuyordu. ABD ve SSCB’nin tıpkı Kore ve Almanya’da karşı karşıya geldiği Yemen’de Kuzey ve Güney arasında bir savaş kaçınılmaz hale geldi. Ancak bu savaştan önce her iki Yemen’in de kendi içinde vermesi gereken iki ayrı iç savaş vardı.

ABD DESTEĞİNİ SUUDİ ARABİSTAN FİNANSE ETTİ

Kuzey Yemen’de yaşanan iç savaşın ardından ilan edilen Yemen Arap Cumhuriyeti’nin en büyük destekçilerinden birisi sınır komşusu Suudi Arabistan’dı. Riyad yönetimi, Sosyalist Parti’nin iktidarda olduğu Güney Yemen’in Kuzey Yemen ile birleşmesi ihtimalinden rahatsızdı ve bu maksatla Birinci Yemen Savaşı sırasında Kuzey Yemen’e silah ve mühimmat desteği sağlamıştı. 1979 yılında İkinci Yemen Savaşı başladığında, Suudi Arabistan bu desteğin boyutunu arttırmaya karar verdi ve ABD’nin kapısını çaldı.

Suudi Arabistan’ın girişimleri ve finansmanını üstlenmesinin ardından 1979 yılında Başkan Jimmy Carter döneminde ABD, karşısında sosyalist bir yönetim bulunan Kuzey Yemen’e silah desteği sağlamaya başladı. 390 milyon dolarlık yardım paketi, sekizi daha önce Etiyopya için üretilmiş ancak daha sonra ambargo sebebiyle depoya park edilmiş, dördü ise yeni üretilmiş 12 adet F-5E uçağını içeriyordu. Savaş uçaklarına ek olarak Kuzey Yemen’e C-130 nakliye uçakları, 60 M-60 tankı, 50 M-113 zırhlı personel taşıyıcı, 302 adet havadan havaya füze sağlanması kararlaştırılmıştı.

TAYVANLI PİLOTLAR YEMEN’E GELDİ

28 Şubat 1979’da SSCB destekli Güney Yemen’in Kuzey Yemen’e kapsamlı hava saldırıları gerçekleştirmesinin ardından Başkan Carter, Yemen’deki durumu ABD’nin Ortadoğu çıkarlarına aykırı bir durum olarak görmeye başladı. 7 Mart 1979’da Başkan Carter, yaşanan çatışmaların ABD’nin güvenliğini tehlikeye attığını belirterek özel bir yasa maddesini devreye soktu. Bu sayede, normalde gereken Kongre onayını beklemeden, içinde 12 adet F-5E savaş uçağının da bulunduğu 390 milyon dolarlık askeri yardımı hızla Yemen’e gönderdi. ABD’nin uçakları acil olarak Yemen’e göndermesi yapılan planlamanın aksamasına yol açmıştı. Uçaklar erken geldiği için Kuzey Yemen’de F-5 savaş uçaklarını uçuracak pilotların eğitimleri tamamlanmamıştı. Tam da bu noktada Suudi Arabistan bir kez daha devreye girdi.

Yapılan görüşmelerin ardından ABD ve Suudi Arabistan’ın girişimleriyle bir grup Tayvanlı pilotun Kuzey Yemen’e gelmesi, eğitim ve bakım süreçlerini hızlandırması kararlaştırıldı. İkinci Yemen Savaşı, 19 Mart 1979’da yaklaşık 3 hafta içinde sona erdiğinde Tayvanlı pilotlar Kuzey Yemen’de bulunuyordu. Daha sonra ortaya çıkan resmi belgelere göre 1979-1990 yılları arasında 1000’den fazla Tayvanlı pilot ve bakım personeli Kuzey Yemen’de görev yaptı ve eğitim faaliyetlerinde rol aldı. 1990 yılında iki Yemen birleşme kararı aldı ve Yemen Cumhuriyeti kuruldu. Ancak bu birleşme sonrasında kuzey ve güney arasında zaman zaman düşük ölçekli çatışmalar yaşanmaya devam etti. ABD’nin Yemen’e sattığı F-5 uçaklarının bir kısmı bu çatışmalarda imha oldu.

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin İran’a yönelik saldırıları hakkında bildiri yayımladı.

“ABD TİCARETİ GEMİLERLE ASKERİ PERSONEL VE TEÇHİZAT TAŞIYOR”

Bildiride, ABD’ye ait savaş gemilerinin, Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin serbest olduğu 26 Haziran ile 8 Temmuz arasında boğazdan geçen petrol ve gaz taşıyan tankerlere eşlik ettiği hatırlatılarak, ABD’nin ticari gemilerle askeri personel ve savaş ekipmanı taşıdığı öne sürüldü.

İçerisinde silah ve personel olduğu iddia edilen gemilerin, İran tarafından tespit edilememesi amacıyla radar sistemlerini kapattığı bilgisinin yer aldığı bildiride, ABD’nin, 7 Temmuz’da İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere saldırdığı iddiasını gerekçe göstererek İran’a saldırılar düzenlediği belirtildi.

Bildiride ayrıca, İran’ın bölge ülkelerine karşı düşmanlık beslemediği ve Basra Körfezi’nin güney kıyısındaki tüm ülkelerle karşılıklı saygı ve iyi komşuluğa dayalı dostane ilişkiler kurmak istediği ifade edildi.

“TOPRAKLARINIZI KULLANDIRMAYIN” ÇAĞRISI

Bölgedeki ABD üssü bulunan ülkelere yönelik mesajların da yer aldığı açıklamada, söz konusu ülkelere İran’a yönelik saldırılarda topraklarını kullandırmamaları çağrısı yapıldı.

İran’a yönelik saldırılarda kullanılacak üslerin hedef alınacağı belirtilen açıklamada, bu misillemelerin söz konusu ülkelere değil ABD üslerine yönelik olacağı vurgulandı.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

ABD ve İran arasındaki askeri gerilim bölgesel güvenlik endişelerine yol açarken, Axios haber sitesi dikkat çeken bir iddiayı gündeme taşıdı.

SUUDİ ARABİSTAN’DAN ‘SALDIRILARDAN KAÇININ’ MESAJI

Axios’un 2 ABD’li yetkili ile konuyla ilgili bilgi sahibi üçüncü bir kaynağa dayandırdığı habere göre; Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın ABD Başkanı Donald Trump ile telefonda görüşerek İran’a karşı planlanan kapsamlı yeni ABD saldırılarından duyduğu endişeyi dile getirdiği bildirildi.

ABD’nin eylem planı hakkında netlik talep ettiği aktarılan veliaht prensin, Trump’a gerilimi düşürme ve söz konusu saldırılardan kaçınma çağrısında bulunduğu kaydedildi.

Beyaz Saray ve Suudi Arabistan Washington Büyükelçiliği’nin konuya ilişkin yorum yapmaktan kaçındığı belirtildi.

TRUMP KAPSAMLI SALDIRI SİNYALİ VERMİŞTİ

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Ürdün’deki bir ABD üssüne düzenlediği füze saldırısının ardından, İran’a yönelik kapsamlı saldırı sinyali vererek “Onları çok ağır şekilde vuracağız. Bir noktada, ‘artık dayanamıyoruz’ diyecekler” açıklamasında bulunmuştu.

The Wall Street Journal gazetesi ise Trump’ın Tahran yönetimini anlaşmaya zorlamak için İran’a yönelik birkaç günlük yeni bir saldırı dalgası başlatma emri verdiğini öne sürerek, saldırılarının bu hafta sonu itibarıyla başlayabileceğini bildirmişti.

İran yönetimi olası yeni ABD saldırılarına kararlılıkla karşılık verileceğini duyururken, gelişmeler bölgesel güvenlik endişelerinin artmasına neden olmuştu.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)

ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığı ve savunma kapasitesine ilişkin dikkat çekici bir iddia gündeme geldi. İsrail ile İran arasında aylardır devam eden çatışmaların ABD’nin askeri kaynakları üzerindeki baskıyı artırdığı belirtilirken, Avrupa’daki en üst düzey ABD’li komutanın Pentagon’a gönderdiği uyarının, Washington yönetiminin bölgedeki savunma planlamasına ilişkin yeni tartışmaları beraberinde getirdiği öne sürüldü.

“İLAVE MUHRİP OLMAZSA ÖNCELİK ABD TOPRAKLARI”

The Washington Post gazetesinin haberine göre, ABD Avrupa Kuvvetleri (EUCOM) Komutanı Orgeneral Alexus Grynkewich, üst düzey Pentagon yetkililerine yaptığı değerlendirmede mevcut deniz gücünün İsrail’in savunmasını sürdürebilmek için yeterli olmadığını bildirdi.

Haberde, Grynkewich’in ilave bir ABD Deniz Kuvvetleri muhribinin görevlendirilmemesi halinde savunma önceliğini İsrail yerine ABD ana karasına vermek zorunda kalacağını ifade ettiği aktarıldı.

PENTAGON’DA “KAYNAK YETERSİZLİĞİ” UYARISI

Yetkili, sınırlı sayıdaki askeri güç ve savunma sistemleri nedeniyle oluşabilecek operasyonel risklerin bu şekilde önceden değerlendirildiğini ifade etti.

İRAN İLE GERİLİM SAVUNMA STOKLARINI ZORLUYOR

Habere göre söz konusu uyarı, Washington ile Tahran arasında yürütülen diplomatik temasların sonuçsuz kalmasının ardından yaklaşık beş aydır devam eden çatışmaların yoğunlaşmasıyla gündeme geldi.

Süregelen füze ve hava saldırılarının ABD’nin özellikle hava ve füze savunma sistemlerinde kullandığı kritik mühimmat stoklarını önemli ölçüde tükettiği değerlendirmesine yer verildi.

HÜRMÜZ KRİZİ DONANMA ÜZERİNDEKİ YÜKÜ ARTIRDI

Haberde ayrıca Trump yönetiminin, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından İran limanlarına abluka uygulanması yönünde talimat verdiği belirtildi.

Bu gelişmenin küresel petrol sevkiyatını ve uluslararası ticaret rotalarını olumsuz etkilediği, aynı zamanda ABD Deniz Kuvvetleri’nin operasyonel yükünü daha da artırdığı ifade edildi.

DOĞU AKDENİZ’DEKİ MUHRİPLER, İSRAİL’İN SAVUNMASINDA

Washington Post’un haberinde, Doğu Akdeniz’de konuşlu ABD muhriplerinin uzun süredir İsrail’in balistik füze savunmasına destek verdiği aktarıldı.

Söz konusu savaş gemilerinin gelişmiş radar ve füze savunma sistemleriyle İran ile Tahran destekli Yemen’deki Husiler tarafından fırlatılan füze ve insansız hava araçlarını etkisiz hale getirmede kritik rol üstlendiği belirtildi.

RUSYA FAKTÖRÜ DE HESAPLARI ZORLAŞTIRIYOR

Haberde, ABD Avrupa Kuvvetleri Komutanlığı’nın yalnızca Doğu Akdeniz’deki operasyonlardan değil, aynı zamanda NATO’nun doğu kanadına yönelik olası Rusya kaynaklı tehditlere karşı hazırlık seviyesini korumaktan da sorumlu olduğuna dikkat çekildi.

Bu nedenle mevcut deniz unsurlarının farklı coğrafyalarda aynı anda görev yapmak zorunda kaldığı ve bunun kuvvet planlamasını daha da karmaşık hale getirdiği ifade edildi.

MUHRİP SAYISI BAKIM SÜREÇLERİ NEDENİYLE AZALIYOR

Habere göre ABD Deniz Kuvvetleri’nin İspanya’nın Rota kentinde konuşlu beş muhribi bulunuyor ve yıl içerisinde filoya altıncı muhribin katılması planlanıyor.

Ancak İran ile yaşanan çatışmaların yüksek operasyon temposu nedeniyle savaş gemilerinin bakım süreçlerinin aksadığı, bunun da göreve hazır muhrip sayısını azalttığı ve ABD’nin bölgedeki savunma kapasitesi üzerinde baskı oluşturduğu kaydedildi.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

ABD merkezli haber sitesi Axios, hükümet kaynaklarına dayandırdığı haberinde ABD’nin İran’a karşı yeni saldırılar başlattığını duyurdu.

İRAN’DA PATLAMA SESLERİ

Saldırıların hedefi ya da kapsamına ilişkin detaylı bilgi verilmedi.

İran basını ise, ABD’nin yeni saldırı başlattığını duyurmasının ardından ülkenin farklı bölgelerinde patlama sesleri duyulduğunu bildirdi.

TRUMP SALDIRI SİNYALİ VERMİŞTİ

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Ürdün’deki ABD üssüne yönelik saldırısına değinerek, “İran’ı çok sert bir şekilde vuracağız, çünkü sıra bizde. Dün gece bize 5 roket fırlatmayı denediler, hepsini engelledik” açıklamasında bulunmuştu.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)