ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna’ya ilişkin yaptığı açıklamalarla bir kez daha diplomasi dünyasında geniş yankı uyandırdı.

Göreve dönüşünden bu yana Kiev yönetimine yönelik eleştirel tutumunu sürdüren Trump, düzenlediği basın toplantısında Ukrayna hakkında yaptığı değerlendirmede alışılmış diplomatik söylemlerin dışına çıkarak dikkat çeken ifadeler kullandı.

Rusya-Ukrayna savaşı, ABD’nin Kiev’e sağladığı destek ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky ile ilişkileri konusunda sık sık açıklamalarda bulunan Trump, bu kez ülkeye yönelik bakışını farklı bir örnek üzerinden dile getirdi.

“UKRAYNA’NIN HAYRANI DEĞİLİM, KADINLARI HARİÇ”

Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, Ukrayna’ya ilişkin görüşlerini aktarırken, ülkeye yönelik mesafeli yaklaşımını yineledi.

Trump, açıklamasında, “Ukrayna’nın büyük bir hayranı değilim. Kadınları hariç. Onlar Miss Universe’ü kazanmaya devam ediyorlar.” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı’nın sözleri kısa sürede sosyal medyada ve uluslararası basında geniş yer bulurken, açıklamanın diplomatik çevrelerde de dikkatle takip edildiği belirtildi.

TRUMP’IN UKRAYNA POLİTİKASINDA ELEŞTİREL ÇİZGİ

Donald Trump, uzun süredir Ukrayna konusunda Washington’daki geleneksel siyasi yaklaşımın dışında bir tutum sergiliyor. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşının ardından ABD tarafından Kiev’e sağlanan milyarlarca dolarlık askeri ve mali desteği sık sık sorgulayan Trump, bu yardımların Amerikan vergi mükelleflerine yük oluşturduğunu savunuyor.

Seçim kampanyası döneminden itibaren Ukrayna dosyasını dış politika gündeminin önemli başlıklarından biri haline getiren Trump, Zelensky yönetiminin Batılı ülkelerden aldığı desteği de zaman zaman sert ifadelerle eleştirdi.

ABD Başkanı, daha önce yaptığı açıklamalarda Zelensky’yi “tarihin en büyük pazarlamacılarından biri” olarak nitelendirmiş ve Ukrayna’nın Batı’dan aldığı yardımları bu çerçevede değerlendirmişti.

ZELENSKY İLE İLİŞKİLERDE GERİLİM

Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky arasındaki ilişkiler son yıllarda sık sık inişli çıkışlı bir seyir izledi.

Özellikle Zelensky’nin 28 Şubat 2025 tarihinde Beyaz Saray’a gerçekleştirdiği ziyaret, iki lider arasındaki görüş ayrılıklarının kamuoyu önünde görünür hale geldiği önemli dönüm noktalarından biri olmuştu.

Basına açık gerçekleştirilen toplantıda taraflar arasında zaman zaman gergin anlar yaşanırken, planlanan ortak basın toplantısı daha sonra iptal edilmişti.

Görüşmenin ardından Zelensky’nin Beyaz Saray’dan ayrıldığı, Trump’ın ise “Barışa hazır olduğunda geri dön” mesajı verdiği kamuoyuna yansımıştı.

Söz konusu ziyaret, Washington-Kiev hattındaki ilişkilerin geleceğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirmişti.

MISS UNIVERSE BAĞLANTISI DİKKAT ÇEKTİ

Trump’ın açıklamalarında dikkat çeken bir diğer unsur ise Miss Universe yarışmasına yaptığı gönderme oldu.

İş insanı kimliğiyle tanınan Trump, siyasete girmeden önce uzun yıllar güzellik yarışmaları organizasyonlarının sahibi olarak da kamuoyunun gündeminde yer aldı.

1996 yılında Miss Universe Organizasyonu’nun hisselerini satın alan Trump, sonraki yıllarda şirket üzerindeki kontrolünü artırarak Miss Universe, Miss USA ve Miss Teen USA yarışmalarının tek sahibi haline geldi.

Yaklaşık yirmi yıl boyunca organizasyonu yöneten Trump, Eylül 2015’te yarışmaların tüm haklarını uluslararası eğlence şirketi WME/IMG’ye devretti.

Bu nedenle Trump’ın Ukrayna hakkındaki değerlendirmesinde Miss Universe örneğini kullanması, açıklamalarının dünya basınında daha fazla dikkat çekmesine neden oldu.

ULUSLARARASI KAMUOYUNDA YANKI UYANDIRDI

Trump’ın Ukrayna’yı siyasi, askeri veya ekonomik gelişmeler yerine güzellik yarışmaları üzerinden değerlendirmesi, uluslararası kamuoyunda farklı yorumlara yol açtı.

Destekçileri açıklamayı Trump’ın kendine özgü üslubunun bir yansıması olarak değerlendirirken, eleştirmenler ise söz konusu ifadelerin devam eden savaş ve insani kriz ortamında diplomatik hassasiyetlerden uzak olduğu görüşünü dile getirdi.

Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi

Rusya’nın kontrolündeki Zaporijya Nükleer Güç Santrali’ndeki durumla ilgili yazılı açıklama yapan Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, santral yakınlarındaki cephe hattında ‘yerel ateşkesin’ yürürlüğe girdiğine dikkat çekti.

Zaharova, Ukrayna ordusunun ateşkes kapsamında mayın temizleme çalışmaları yapan Rus askerlerine yönelik insansız hava aracı saldırısı düzenlediğini belirtti.

‘Bu saldırının Ukrayna’nın güvenlik garantilerinin değer taşımadığını gösterdiğini’ vurgulayan Zaharova, Ukrayna’nın daha önce de Zaporijya NGS’ye saldırılar düzenlediğini anımsattı.

“AVRUPA ÇAPINDA NÜKLEER FELAKET YARATMA DERDİNDELER”

Zaharova, “Kiev’in Avrupa çapında nükleer felaket yaratma derdinde olduğu aşikar. (Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir) Zelensky’nin Batılı sponsorları Ukrayna’yı Rusya’ya karşı kışkırtarak ve savaşa sürükleyerek Kiev çetesini durdurmak istemiyor. Onlar, Kiev’in Avrupa’nın en büyük nükleer santraline yönelik provokasyonlarına göz yumuyor, bunları teşvik ediyor” değerlendirmesinde bulundu.

Ukrayna içinde nükleer silaha sahip olma yönünde çağrılar yapıldığını belirten Zaharova, “Ukrayna’nın nükleer silah üretmeye hazır olduğu iddia ediliyor. Uluslararası toplum için Ukrayna’dan kaynaklanan nükleer tehdidi ciddiye alma zamanı geldi. Bu tehdit kararlı şekilde bastırılmalı. Ukrayna nükleer silaha sahip olmamalı. Bu konuda iki farklı görüş olamaz” ifadelerini kullandı.

Zelensky: Putin savaşı bitirmek istemiyor
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Rus ordusunun hafta başında Ukrayna’ya düzenlediği yoğun hava saldırısı nedeniyle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin acilen toplanmasını talep ettiklerini belirtti.

BMGK’nin 8 Haziran’da toplanacağını aktaran Sybiha, Rusya’nın barış yerine gerilimi tırmandırmayı seçtiğini ifade etti.

“RUSYA’YA YÖNELİK BASKI SÜRDÜRÜLMELİ”

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelensky’nin Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesi yönünde Moskova’ya önemli bir teklifte bulunduğunu kaydeden Sybiha, savaşın bitirilmesi için Rusya’ya yönelik baskının sürdürülmesi gerektiğini savundu.

Rusya: Ukrayna nükleer felaket yaratma derdinde Zelensky: Putin savaşı bitirmek istemiyor
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e hitaben kaleme aldığı açık mektubu sosyal medya hesabından paylaşan Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelensky, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Putin’in tercihi olduğunu savundu.

Putin’e hitaben, “Rusya’daki 26 yıllık iktidarınızın neredeyse yarısını Ukrayna’ya karşı savaşta geçirdiniz” ifadesini kullanan Zelensky, Rusya’nın Donbas bölgesini ele geçirmek için çatışmaları sürdürdüğüne dikkati çekerek şunları kaydetti:

“(Donetsk bölgesini) Bu yıl da ele geçiremeyeceksiniz. Ama biz Ukraynalılar sürekli bir savaş istemiyoruz. Savaşsız hayatın çok daha iyi olduğunu çok iyi biliyoruz. Bunu başarmak istiyoruz. Eminim ki Rusların büyük çoğunluğu buna olumlu yanıt vermeye hazırdır ve bunu siz de biliyorsunuz.”

“GÖRÜŞME ÖNERİYORUM”

Rusya’nın bazı ülkelerden yardım alarak savaşı sürdürmeye çalıştığını savunan Zelensky, “Ukrayna, savaşı sizinle aramızda bir formatta sona erdirmeyi teklif ediyor. Ben de görüşme öneriyorum” ifadesine yer verdi.

Savaşın bitirilmesi gerektiğini vurgulayan Zelensky, “Bunu dürüstçe, onurlu bir şekilde yapmalıyız ve yeni bir savaşın çıkmayacağını garanti etmeliyiz. ABD’nin tüm dikkatini İran meselesine ayırdığını görüyoruz ve dikkatlerinin Avrupa’daki savaşa yönelmesini beklemek yanlış” değerlendirmesinde bulundu.

DİKKAT ÇEKEN TÜRKİYE DETAYI

İki liderin bir araya gelmesi için Türkiye gibi benzer görüşmelere daha önce ev sahipliği yapmış ülkelerin uygun olacağını belirten Zelensky, “Savaş ve barış konularını çözmek için geleneksel olarak liderleri ağırlayan ülkeler var. Türkiye, İsviçre, Arap dünyası ülkeleri… Bunlardan birçok ülke toplantıya ev sahipliği yapabilir ve yapmak istiyor. Kilit meselelere karar verenler liderlerdir, bu her zaman böyle olmuştur ve her zaman böyle olacak. Toplantı için net bir tarih belirlemeyi öneriyorum” ifadelerini kullandı.

Zelensky, liderlerin doğrudan savaşın bitirilmesi için gereken konuları görüşmesi gerektiğine dikkat çekerek, “Bu savaşınızla Ukrayna ve Rusya’yı sonsuza dek ayırdınız. Cephe hattı artık diplomasinin başlaması gereken çizgidir. Ukrayna, müzakereler devam ettiği sürece tamamen ateşkes ilan etmeye hazırdır” ifadelerine yer verdi.

Mektubunda, “Ukraynalıların ve Rusların gelecek nesillerinin geleceğinin nasıl olacağının belirlenmesi gerekiyor” diyen Zelensky, savaşı bitirmek için tüm esirlerin karşılıklı olarak takas edilmesine de hazır olduklarını bildirdi.

Zelensky, Rusya’nın savaşı bitirmek istememesi durumunda Ukrayna olarak kendilerini savunmaya devam edeceklerini vurguladı.

Finlandiya Cumhurbaşkanı: Türkiye’yi ciddi olarak düşünmemiz gerekiyor
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Rusya’dan Ukrayna’ya yeni saldırı dalgası…

Ukrayna’ya füze ve insansız hava araçlarıyla geniş çaplı saldırı düzenlendi.

Başkent Kiev ve birçok bölgede sirenler çaldı.

Ukrayna ordusu füze tehdidine ilişkin uyarılarda bulunurken Kiev’deki yetkililer Ukrayna hava sahasında çok sayıda İHA’nın tespit edildiğini açıkladı.

Rus güçlerinin Dnipro ve Zaporijya bölgelerine yönelik füze saldırıları gerçekleştirdiği bildirildi.

VATANDAŞLARA SIĞINAKLARA GİTMELERİ ÇAĞRISI

Kiev Şehir Askeri İdaresi, Rus İHA’larının Ukrayna üzerinde faaliyet gösterdiğini belirterek vatandaşlara sığınaklara gitmeleri çağrısında bulundu.

Açıklamada ayrıca Rus stratejik bombardıman uçaklarının hareketliliği ile düşman deniz unsurlarından seyir füzesi fırlatıldığı da ifade edildi.

Yetkililer, Rus saldırı İHA’larının oluşturduğu tehdit nedeniyle başkentte hava saldırısı alarmının devreye alındığını duyurdu.

RUSYA, KALİBR FÜZELERİ FIRLATTI

Ukrayna Hava Kuvvetleri de ülkenin çeşitli bölgelerinde çok sayıda İHA grubunun hareket halinde olduğunu açıkladı.

Olası balistik füze saldırılarına karşı da uyarıda bulunulurken ulusal alarm haritasına göre gece boyunca Ukrayna’nın büyük bölümünde hava saldırısı alarmları aktif kaldı.

Rusya’nın gecenin ilerleyen saatlerinde Hazar Denizi üzerinden Ukrayna’ya doğru uzun menzilli ve yüksek hassasiyetli Kalibr seyir füzeleri fırlattığı da bildirildi.

Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi

Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Çok uzak olmayan bir zamana kadar Çernobil nükleer santrali ve yakınlarında bulunan Pripyat şehrine yapılan kısa süreli turlara katılan turistlerin karşılaştığı manzara; uzun süre önce terk edilen, harabe olmaya yüz tutmuş binalar ve bu binaların içinde eski sahiplerinden kalan, artık tozlanmış olan kişisel eşyalardan ibaretti. Ukrayna’nın kuzeyinde bulunan ve günümüzde hâlâ “yasak bölge” olarak bilinen yerleşim yerlerinde yaşayanların kaderi, 26 Nisan 1986’nın ilk saatlerinde sonsuza kadar değişti. Gece saatlerinde Çernobil nükleer güç santralinde yapılan bir test faciayla sonuçlandı. Yaşanan kazanın ardından bölgedeki yüksek radyasyon değerleri sebebiyle geniş bir alan tahliye edildi ve insanlardan arındırıldı. Facianın üzerinden tam 40 yıl geçti. Ancak uzmanlara göre tahliye edilen alanlarda kısa süreli giriş ve çıkışların dışında bir daha insanların yaşaması pek de mümkün değil. 

Çernobil ve çevresinde yaşayan tüm hayvanlar, kazadan sonra itlaf edilmiş olsa da günümüzde bölgede yaşayan canlılar görmek mümkün

YASAK BÖLGEDEN ‘FAYDALANMAYI’ TARTIŞTILAR 

1986 yılında Çernobil nükleer güç santralinde gerçekleşen kaza, dünya tarihinin en büyük nükleer felaketlerinden birisi oldu. Sıradan bir güvenlik testi sırasında yapılan art arda hatalar, santralin tasarım kusurlarıyla birleşerek 4 numaralı reaktörün çekirdeğinde büyük patlamaya sebep oldu. İlk anda 2 kişinin öldüğü patlamada ilerleyen sürede ölenlerin sayısı 30’u geçti. Ancak kayıplar bununla sınırlı kalmayacaktı; çünkü 4 numaralı reaktörün koruma kalkanı yok olmuş ve son derece tehlikeli bir radyoaktif izotop karışımı havayı zehirlemeye başlamıştı. Kısa süre içinde karşı karşıya kalınan tehlike ortaya çıktığında yetkililer, Çernobil ve çevresinde yaşayan yaklaşık 200 bin kişiyi olabilecek en hızlı şekilde, bir daha geri dönmemek üzere bölgeden tahliye etti. 

Patlama gerçekleşen 4 numaralı reaktörün kontrol odası

İnsanların bölgeden tahliye edilmesinin ardından bölge genelinde uzun yıllar sürecek bir arındırma çalışması başladı. Yıllar boyunca radyoaktif kasabalar, köyler, ormanlar ve bataklıklar yetkililer için sorun teşkil etti. Yetkililer, radyoaktif kirlilik sebebiyle bu bölgenin bir daha asla insan yaşamına açılmaması gerektiği sonucuna vardı. Ancak tüm bu olumsuzluğa rağmen Çernobil ve çevresindeki yasak bölge bazı faydalar sağlayabilirdi. Bu konuda yapılan tartışmalarda; bölgede diğer ülkelere ait nükleer atıkların para karşılığı depolanması, yeni nesil küçük modüler reaktörler için test alanı olması ve artık ölmüş olan toprak üzerinde dev güneş enerjisi santralleri inşa edilmesi gündeme geldi. Ancak tüm bu tartışmalar yaşanan bir olayla bıçak gibi kesildi: Rusya-Ukrayna Savaşı. 

ALINAN TÜM ÖNLEMLERİ 20 YIL GERİYE GÖTÜRDÜ 

Bölgede yaşanan kısa süreli çatışmalar, 1986 yılında yaşanan felaketin ardından alınan önlemlere büyük bir darbe vurdu. Hâlihazırda devam eden mayın tehlikesi, burada çalışan bilim insanlarının yer altı sularında radyasyon ölçümü yaptığı kuyulara ulaşmasını engelliyor. Bununla birlikte itfaiye ekipleri, bölgede radyasyon yayılmasına sebep olabilecek orman yangınlarına müdahale etmekte geç kalıyor. Bölge genelinde radyasyon ölçümü yapan çok sayıda bilim insanının da savaş ile birlikte Ukrayna’dan ayrıldığı biliniyor. Tüm bu risklerle birlikte 4 numaralı reaktörün üzerinde bulunan koruma kalkanının da zaman zaman hedef alındığı biliniyor. Şubat 2025’te, Rus ordusunun envanterinde olduğu bilinen bir drone sisteminin santral üzerindeki koruma kalkanına çarparak patladığı biliniyor. Yaşanan bu patlama sonucunda “Yeni Güvenli Muhafaza” adı verilen ve yaklaşık 2,5 milyar dolar maliyete sahip olan yapı kısmen hasar görmüştü. Uzmanlara göre bu olayda bir radyasyon salınımı olmadı; ancak bu olay ve bölgede yaşanan savaş sebepli genel riskler, alınan tüm önlemleri en az 20 yıl geriye götürdü. 

‘Yeni güvenli muhafaza’ üzerindeki hasar

Zarar gören koruma kalkanının nasıl onarılacağı yönündeki soruların henüz net bir cevabı bulunmuyor. Bu yapının işçileri korumak için reaktörden uzak bir bölgede inşa edildiği ve raylar üzerinde kaydırılarak esas yerine yerleştirildiği biliniyor. Şimdi ise onarım çalışmalarının, çok sayıda işçinin yılda 11 saati geçmeyecek şekilde dönüşümlü olarak çalıştırılmasıyla yapılması planlanıyor. Avrupa Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası; çalışmaların 500 milyon dolara mal olacağını, 2028’de başlayacağını ve dört yıl süreceğini tahmin ediyor. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu ise çalışmaların mümkün olan en kısa sürede başlaması gerektiğini savunuyor. 

MEVZİ YAPMAK İÇİN DIŞARIDAN KUM TAŞIYORLAR 

Ukrayna ordusu, savaşın başından bu yana Çernobil ve çevresindeki insansız bölgede eğitim faaliyetleri gerçekleştiriyor. The New York Times gazetesine konuşan ve bölgede eğitim gören taburun komutanı olan “Skif” lakaplı Ukraynalı subay, savaşla birlikte Çernobil’deki süreci tanımlarken “Bugün buradaki her şey güvenliğe bağlı,” şeklinde yorumluyor. Ukrayna ordusunun Çernobil’de aldığı güvenlik önlemlerinin çoğu diğer cephelerle benzerlik gösteriyor. Ancak radyasyon riski sebebiyle bu alanda bazı ek güvenlik önlemleri de alınıyor. 

Çernobil ve çevresinde mevziler dışarıdan getirilen kumlarla oluşturulan tepelerin arasına yapılıyor

Alınan özel önlemler arasında en dikkat çekenlerden birisiyse mevzi oluşturulması için yasak bölge dışından kum getirilmesi. Kiev, askerlerini radyasyona maruz bırakmamak için yasak bölgede yer altı sığınakları ve siper kazılmasını istemiyor. Bunun yerine, kamyonlarla taşınan kumlarla yer üstü toprak mevziler veya sığınaklar inşa ediliyor. Askerler ise çoğu zaman artık hayalet kasaba hâlini almış olan yerleşim yerlerinde özel güvenlik önlemleri alarak devriye geziyor ve eğitimler gerçekleştiriyor. Çernobil ve çevresinin geleceği, felaketin 40. yılında savaşın gölgesinde bilinmezliğini korumaya devam ediyor.